Wat is de startersvrijstelling? Uitleg en betekenis

Startersvrijstelling: Vrijstelling van overdrachtsbelasting voor kopers tussen 18 en 35 jaar die voor het eerst een woning kopen onder een jaarlijks vastgestelde woningwaardegrens.

Wat is de startersvrijstelling?

De startersvrijstelling is een vrijstelling van overdrachtsbelasting voor mensen die voor het eerst een koopwoning kopen. Wie tussen de 18 en 35 jaar oud is en voldoet aan de voorwaarden, betaalt geen overdrachtsbelasting — een belasting die normaal 2 procent van de koopsom bedraagt. Op een woning van vier ton scheelt dat al snel 8.000 euro in één keer.

De vrijstelling is op 1 januari 2021 ingevoerd als onderdeel van een herziening van de overdrachtsbelasting. Tegelijk werd het tarief voor beleggers en tweede-woningkopers verhoogd, waarmee de overheid bewust ruimte wilde maken voor starters op de koopmarkt.

Hoe werkt het en wat zijn de voorwaarden?

Om gebruik te maken van de startersvrijstelling moet je aan een aantal eisen voldoen:

• Leeftijd: je bent op de dag van de notariële overdracht minstens 18 jaar en nog geen 35 jaar oud.
• Eerste keer: je hebt de vrijstelling niet eerder gebruikt. Je legt dit vast in een schriftelijke verklaring bij de notaris.
• Eigen bewoning: je gaat de woning zelf bewonen. Je verklaart dit ook schriftelijk voorafgaand aan de overdracht.
• Woningwaarde: de koopsom van de woning valt onder de geldende waardegrens. Die grens wordt elk jaar aangepast aan de marktontwikkeling. In 2025 lag de grens op 525.000 euro; in 2026 is die verhoogd naar 555.000 euro.

Koop je samen een woning met een partner, dan gelden de voorwaarden voor elke koper afzonderlijk. Is één partner jonger dan 35 en de ander ouder, dan betaalt het aandeel van de oudere partner wél overdrachtsbelasting.

De vrijstelling vraag je niet zelfstandig aan. Je notaris regelt de administratieve afhandeling — jij hoeft alleen de benodigde verklaringen te ondertekenen vóór de overdracht.

Waarom doet het ertoe?

Voor starters is de startersvrijstelling een van de grotere financiële voordelen bij de aankoop van een eerste woning. Overdrachtsbelasting mag normaal niet worden meegefinancierd in de hypotheek; het is een kosten-koper-post die je zelf op tafel moet leggen. Door de vrijstelling houd je dit bedrag beschikbaar voor andere aankoopkosten, een verbouwing of extra eigen inbreng.

Voor verkopers verandert er niets — de vrijstelling heeft geen effect op de verkoopprijs of de netto-opbrengst.

De jaarlijkse ophoging van de waardegrens volgt de stijgende huizenprijzen. Dat is bewust beleid: de vrijstelling moet bereikbaar blijven voor starters in een markt waar de gemiddelde koopsom in veel regio’s de afgelopen jaren flink is gestegen.