Bankgarantie: uitleg en betekenis

Bankgarantie: Een bankgarantie is een schriftelijke garantie van de bank waarmee de koper zekerheid stelt aan de verkoper voor de waarborgsom — doorgaans 10 procent van de koopsom.

Wat is een bankgarantie?

Wanneer koper en verkoper een koopovereenkomst tekenen, wordt van de koper doorgaans een waarborgsom gevraagd als zekerheid. Die waarborgsom bedraagt in de meeste gevallen 10 procent van de koopsom. De gedachte is simpel: als de koper zijn verplichtingen niet nakomt en de woning toch niet afneemt, heeft de verkoper recht op die 10 procent als schadevergoeding.

Nu heeft niet elke koper dat bedrag zomaar beschikbaar op zijn spaarrekening — zeker niet als het gaat om woningen van twee ton of meer. Hier komt de bankgarantie om de hoek kijken. In plaats van het geld daadwerkelijk te storten, geeft de bank van de koper een schriftelijke garantie af aan de notaris. Die garantie zegt in essentie: als de koper niet nakomt, betalen wij de waarborgsom direct uit aan de verkoper. Voor de verkoper heeft dit dezelfde waarde als een echte storting, maar de koper hoeft zijn spaargeld niet tijdelijk vast te zetten.

Hoe werkt het in de praktijk?

Na het tekenen van de koopovereenkomst heeft de koper doorgaans acht tot tien weken de tijd om de waarborgsom te storten of een bankgarantie te regelen — de exacte termijn staat in de overeenkomst. Voor een bankgarantie wendt de koper zich tot zijn bank. De bank beoordeelt de financiële situatie en stelt een garantiedocument op dat bij de notaris wordt gedeponeerd.

Banken rekenen voor een bankgarantie een vergoeding, die afhankelijk is van het garantiebedrag en de looptijd. In de praktijk gaat het om een bescheiden bedrag, maar het is wel een kostenpost waarmee kopers rekening moeten houden.

Wordt de woning gewoon geleverd en loopt alles goed af, dan vervalt de bankgarantie automatisch bij de overdracht bij de notaris. De bank draagt op dat moment niets uit — de garantie was puur een vangnet dat nooit hoefde te worden ingeroepen.

Komt de koper zijn verplichtingen wél niet na, dan kan de verkoper via de notaris aanspraak maken op de bankgarantie. De bank keert dan de waarborgsom uit aan de verkoper, en verhaalt dit bedrag vervolgens op de koper.

Bankgarantie of storting: wat kiest u?

De koper heeft in de meeste gevallen de keuze tussen het daadwerkelijk storten van de waarborgsom op een derdenrekening van de notaris, of het laten afgeven van een bankgarantie. Beide opties zijn voor de verkoper gelijkwaardig.

Heeft u voldoende spaargeld beschikbaar, dan kan een directe storting de voorkeur hebben: de meeste banken brengen dan geen kosten in rekening, en de rekening is daarna weer vrij. Heeft u uw spaargeld (tijdelijk) nodig voor andere doeleinden of belegd staan, dan biedt een bankgarantie uitkomst.

In de krappe woningmarkt van de jaren 2015–2023, waarin kopers snel moesten handelen en regelmatig boden zonder ontbindende voorwaarden, groeide het belang van een soepele financiële afwikkeling. De bankgarantie bleef in die periode een standaardinstrument, juist omdat het kopers de flexibiliteit gaf om niet meteen een groot bedrag te blokkeren terwijl de hypotheek nog werd afgerond.

Een aankoopmakelaar of hypotheekadviseur kan u helpen bepalen welke keuze in uw situatie het meest praktisch is.